5 วิธีต้อน ‘หมัก’ ให้จนมุม
ภายหลังจากที่นายกฯ สมัครตัดสินใจยกเลิกให้สัมภาษณ์สื่อทุกวันอังคารและวันศุกร์ ซึ่งแต่เดิมเคยเป็นวันพบสื่อประจำสัปดาห์ โดยอ้างเหตุผลว่า มีผู้ใหญ่ขอร้องให้พูดน้อยลง เพราะพูดมากเสียทีมักหลุดพูดไม่เข้าหูชาวบ้าน ดูเหมือนว่าช่วงนี้มลพิษทางหูของผมจะลดลงไปมากทีเดียว
ไม่รู้ว่านายกฯ จะหยุดให้สัมภาษณ์สื่อไปอีกนานเท่าไหร่ แต่ผมอย่าบอกว่า ยิ่งนายกฯ ท่านนี้พูดน้อยเท่าไหร่ยิ่งดี เปลี่ยนไปเป็นทำงานให้มากๆ แทน
ที่ผ่านมาในมุมมองของคุณสมัครที่มีต่อนักข่าว มักจะเป็นมุมมองในด้านลบ เพราะชอบมองว่าสื่อเป็นพวกจับผิด และชอบมองตนในแง่ร้าย ทั้งๆ ที่นักข่าวเขามองในแง่ที่มันเป็นจริงต่างหาก ตราบใดที่นักข่าวถามคำถามที่สมัครไม่อยากตอบ ตราบนั้นนักข่าวก็ยังเป็นผู้ร้ายในสายตาของเขาเสมอ
จะเห็นว่าหลายๆ ครั้งที่นักการเมืองเฒ่าและแก่ประสบการณ์อย่างเขา จะมีวิธีเลี่ยงตอบคำถามนักข่าวได้อย่างแนบเนียนเมื่อเจอคำถามที่เขาไม่อยากตอบ และหลายๆ ครั้งที่นักข่าวโยนคำถามออกไปกลับได้คำถามกลับมาแทน จนมีบางคนเคยพูดเอาไว้ว่า “ถามสมัครมักจะได้คำถามเป็นคำตอบ” เช่น นักข่าวถาม “ตกลงท่านจะยืนยันได้มั้ยว่า ไม่ใช่นอมินีทักษิณ” สมัครตอบ “เมื่อคืนคุณไปเสพเมถุนกับใครมา” เจอลูกนี้เข้าเล่นเอาวงแทบแตก
ในสมัยที่ผมยังเป็นนักข่าว เวลาเจอแหล่งข่าวที่ยังไม่พร้อมจะตอบคำถามที่เราถาม เขาก็มักจะมีวิธีที่จะหลีกเลี่ยงที่จะตอบได้หลากหลายรูปแบบ เช่น บอกตรงๆ ว่า เรื่องนี้ผมไม่ตอบ, เรื่องนี้ผมไม่มีความคิดเห็น หรือเรื่องนี้ยังไม่ได้รับรายงาน ที่อดีตนายกฯ ท่านหนึ่งชอบใช้ ก็เป็นวิธีตอบปฏิเสธที่ได้ผลดี แม้จะดูว่าไม่ค่อยมีความรับผิดชอบบ้างก็ตาม อย่างไรก็ตามการตอบปฏิเสธของแหล่งข่าวส่วนใหญ่ที่กล่าวมา ก็นับว่าฟังดูดีกว่าคำตอบปฏิเสธที่หลุดจากปากนายกฯ คนปัจจุบันหลายเท่า
แต่นักข่าวเป็นอาชีพที่ต้องหาข่าวมาเขียน ถ้าแหล่งข่าวไม่ให้สัมภาษณ์แล้วจะเอาอะไรไปเขียน จะเขียนว่านายกฯ ยังคงปฏิเสธการให้สัมภาษณ์ไปทุกวันๆ ก็ใช่ที่ แต่ผมเชื่อคนอย่างนายสมัครคงสงบปากสงบคำได้ไม่นาน อีกสักพักก็คงกลับมาเปิดปากให้สัมภาษณ์นักข่าวเหมือนเดิม แต่นักข่าวจะได้คำตอบที่เป็นประเด็นไปเขียนข่าวได้หรือไม่นั้น งานนี้เห็นทีต้องมาฝึกวิทยายุทธ์เพิ่มเติมกันหน่อย
สำหรับนักข่าวที่อยู่ในพื้นที่ และรู้จักมักคุ้นกับผู้นำประเทศคนนี้ดี ผมเชื่อว่าพวกเขาคงมีวิธีต่อกรกับสมัครได้เป็นอย่างดี แต่สำหรับบุคคลทั่วไปที่คิดว่า ถ้ามีโอกาสได้ไปตั้งคำถามสัมภาษณ์ท่านสมัครและอยากให้ท่านตอบคำถามของคุณได้อย่างที่คุณต้องการ ผมขออนุญาตนำเสนอ 5 วิธีต้อน ‘หมัก’ ให้จนมุม ดังนี้
1. ตาต่อตาฟันต่อฟัน วิธีนี้อาจจะดุเดือดเลือดพล่านและดูก้าวร้าวไปสักหน่อยสำหรับสังคมไทย แต่ก็ไม่เลวนัก ในเมื่อผู้นำประเทศยังทำตัวทรามๆ ได้ นักข่าวก็ควรตอบโต้ไปในสิ่งเดียวกัน เพื่อให้อีกผ่ายได้รับรู้ความรู้สึกแบบเดียวกันบ้าง และเป็นการปรามวิธีปฏิบัติของเขาที่มีต่อเราไปในตัว วิธีนี้มีนักข่าวอาวุโสท่านหนึ่งเคยใช้ เล่นเอาสมัครหน้าบูดไปได้เหมือนกัน
2. ดื้อตาใส พูดง่ายๆ ก็คือพยายามถามจี้ในประเด็นที่ตัวเองต้องการ โดยไม่ต้องไปสนใจสิ่งที่สมัครกำลังจะเบี่ยงเบน หรือโยนคำถามใหม่กลับมาที่เรา จงตั้งสมาธิให้มั่น แล้วมุ่งพุ่งเป้าไปที่คำตอบที่ตรงกับคำถามเท่านั้น ถ้าไม่ตอบในครั้งแรก ก็พยายามกระเหี้ยนกระหือรือถามย้ำไปเรื่อยๆ ให้มันรู้ไปว่าระหว่างนักข่าวกับสมัครใครจะแพ้ก่อนกัน
3. หลอกล่อให้ตายใจ เมื่อเจอสมัครตอบไม่ตรงคำถาม และพยายามเปลี่ยนเรื่องไปเป็นเรื่องใหม่ ให้เราตามเกมไปก่อน หรือเปลี่ยนประเด็นให้เขาตอบในสิ่งที่เขาอยากตอบไป เช่น ชวนคุยเรื่องอาหาร ชวนคุยเรื่องแมว พอสมัครเริ่มเคลิ้มๆหรือเพลินๆ ก็ค่อยวกกลับมาที่ประเด็นเดิมของเรา บางทีอาจจะอารมณ์ดีขึ้นแล้วกลับมาตอบคำถามเราได้โดยไม่รู้ตัว
4. ความรู้ท่วมหัวเอาตัวให้รอด นายกฯ สมัครมักชอบอ้างเรื่องข้อมูลที่ตัวเองมีมาข่มนักข่าวให้เชื่อในสิ่งที่เขาพูด ดังนั้นถ้าจะสู้กันให้สมน้ำสมเนื้อ เราต้องมั่นใจในข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องที่เราจะถามให้ครอบคลุมทุกด้าน เวลาเจอคำถามย้อนกลับจะได้ตั้งรับได้ทัน ดังนั้นต้องทำการบ้านให้เยอะๆ กับเรื่องที่จะถาม ไม่งั้นอาจเสียท่าเฒ่าสารพัดพิษได้ง่ายๆ
5. ถ้าทำทุกวิธีข้างต้นแล้วยังไม่ได้ผล ก็ต้องใช้ไม้ตายสุดท้ายก็คือ ให้ไปเอาญาติเมียของสมัครมาเป็นนักข่าวเสียเลยให้รู้แล้วรู้รอดมันซะเลย ลองเจอนักข่าวที่เป็นญาติสนิทของเมียมาถามคำถาม รับรองถามอะไรก็ได้คำตอบแน่ๆ เพราะงานนี้สมัครจะไม่เกรงใจเมียก็ให้มันรู้ไป ฮ่า…
คร้าบ พ่อสื่อเทวดา